image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
BIULETYN
INFORMACYJNY
BIOKLIMAT
W
REGIONIE
GRANICZNYM
POLSKI
I
SAKSONII
INFORMATIONS
BROSCHÜRE
BIOKLIMA
IM
SÄCHSISCH
POLNISCHEN
GRENZRAUM

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
Autorzy:
Irena Otop, Bartłomiej Miszuk, Agnieszka Kolanek,
Marzenna Strońska, Ewa Liana
Projekt, redakcja i skład:
Agnieszka Kolanek, Joanna Kryza
Tłumaczenie:
Biuro Tłumaczeń Specjalistycznych A. Niemczura
Zdjęcia:
Zdjęcia prywatne autorów
Piotr Krzaczkowski
www.imgw.pl/fotolia
Druk:
Drukarnia Plantin
Nakład:
250 egz.
ISBN:
978-83-64979-04-0
Wrocław 2014
Czas realizacji projektu: wrzesień 2012 - grudzień 2014
Autoren:
Irena Otop, Bartłomiej Miszuk, Agnieszka Kolanek,
Marzenna Strońska, Ewa Liana
Projekt, Redaktion und Zusammensetzung:
Agnieszka Kolanek, Joanna Kryza
Übersetzung:
Biuro Tłumaczeń Specjalistycznych A. Niemczura
Fotos:
Private Fotos der Autoren
Piotr Krzaczkowski
www.imgw.pl/fotolia
Druck:
Drukarnia Plantin
Auflage:
250 Exemplare
ISBN:
978-83-64979-04-0
Wrocław 2014
Projektlaufzeit : September 2012 - Dezember 2014
2
Bioklimat (klimat odczuwalny) jest to zespół warunków klimatycznych odczuwanych przez człowieka
oraz inne organizmy żywe. Bioklimat kształtowany jest przez globalne i regionalne czynniki radiacyjne
oraz cyrkulacyjne, które są modyfikowane przez lokalne elementy środowiska geograficznego
(wysokość bezwzględna, rzeźba i pokrycie terenu).
Niniejsza broszura przedstawia wyniki analiz bioklimatycznych w aspekcie turystyki i rekreacji dla
obszaru pogranicza Polski i Saksonii. Prezentowane wyniki są efektem prac wykonanych w ramach
projektu
KLAPS
Zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza i przekroczenia ładunków krytycznych
w regionie granicznym Polska – Saksonia”
, realizowanego w Programie Operacyjnym Współpracy
Transgranicznej Polska-Saksonia 2007-2013.
www.klaps.sachsen.de

image
image
image
image
image
image
Wstęp
4
Literatura
6
Charakterystyka geograficzna regionu
9
Dane meteorologiczne
10
Wskaźniki biotermiczne
11
Wskaźniki turystyczne
16
Scenariusze zmian bioklimatu
23
Podsumowanie
28
Partnerzy w projekcie KLAPS
30
3
I n h a l t
Das Bioklima wird durch die globalen und regionalen Einflussfaktoren Strahlung und Luftzirkulation
beeinflusst, die ihrerseits von lokalen geographischen Gegebenheiten wie die Höhe über dem
Meeresspiegel, die Geländeform und die Landnutzung geprägt sind. Tourismus und Freizeitgestaltung
stellen für Einzelpersonen und soziale Gruppen einen weiteren wichtigen Faktor ihrer Lebensumwelt
und wirtschaftlichen Tätigkeit dar.
Die Broschüre präsentiert Ergebnisse bioklimatischer Analysen und setzt sie in Bezug zur
Tourismusentwicklung und Freizeitgestaltung im sächsisch-polnischen Grenzraum. Die vorgestellten
Ergebnisse stammen aus dem Projekt KLAPS
Klimawandel, Luftverschmutzung und Belastungsgrenzen
von Ökosystemen im polnisch-sächsischen Grenzraum
, das im Rahmen des Operationellen Programms
der grenzübergreifenden Zusammenarbeit Sachsen-Polen 2007-2013 umgesetzt wird.
© Kamila Cyganek/Fotolia

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
4
Wstęp
Warunki klimatyczne należą do czynników oddziałujących na różne aspekty życia człowieka, w tym na
rekreację oraz turystykę, gdyż pogoda i klimat są naturalnymi zasobami dla tych aktywności. Warunki
pogodowe mogą być czynnikiem ograniczającym lub podnoszącym walory środowiska naturalnego dla
różnych form turystyki i rekreacji. A. Matzarakis (2006) wyróżnił grupy elementów meteorologicznych
istotnych dla turystyki zimowej oraz letniej (rys. 1). W przypadku turystyki zimowej najważniejszym
elementem meteorologicznym jest pokrywa śnieżna, ważną rolę odgrywa również temperatura
powietrza oraz prędkość wiatru.
Letnia
Zimowa
śnieg
Pokrywa
śnieżna
Długość
dnia
Prędkość
wiatru
Albedo
śniegu
woda
Temperatura
wody
Prędkość
wiatru
Temperatura
powietrza
Albedo
Prędkość
wiatru
Zachmurzenie
Temperatura
powietrza
Wilgotność
powietrza
Prędkość
wiatru
Komfort
cieplny
plaża
Usłonecznienie
Źródło: Opracowanie własne za C. Endler,
A. Matzarakis, Assessment of climate for
tourism purposes in Germany, 2010.
TURYSTYKA
Temperatura
powietrza
Temperatura
powietrza
Rys. 1. Oddziaływanie warunków pogodowych na turystykę i rekreację w sezonie letnim i zimowym (Matzarakis 2006;
Endler i Matzarakis 2010)
słońce
UV

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
5
Vorwort
Klimabedingungen beeinflussen unterschiedliche Aspekte der menschlichen Umwelt. Auch der
Tourismus und die Freizeitgestaltung sind davon betroffen, weil Wetterverhältnisse und Klima die
natürlichen Rahmenbedingungen für diese Aktivitäten darstellen. Durch Wettereinflüsse können
bestimmte Formen von Tourismus und Freizeitgestaltung in den jeweiligen Naturräumen bevorzugt
oder benachteiligt werden. Die wichtigsten Einflussfaktoren sind hierfür unterschiedliche
meteorologische Parameter. Matzarakis (2006) unterscheidet zwei Gruppen von meteorologischen
Parametern für die Entwicklung von Winter- und Sommertourismus (Abb. 1).
Abb. 1. Einfluss der Wetterverhältnisse auf Tourismus und Freizeitgestaltung in der Sommer- und Wintersaison
(Matzarakis 2006; Endler & Matzarakis 2010)
Quelle: Eigene C. Endler, A. Matzarakis,
Assessment
of climate for tourism
purposes in Germany, 2010.
Sommer
Winter
Schnee
Schneedecke
Tagesdauer
Schnee-
Albedo
Wasser
Wasser-
temperatur
Windgesch-
windigkeit
Albedo
Bewölkung
Luftfeuchtigkeit
Thermischer
Komfort
Strand
Sonneneinstrahlung
TOURISMUS
Sonne
Luft-
temperatur
Windgesch-
windigkeit
Luft-
temperatur
Luft-
temperatur
Windgesch-
windigkeit
Luft-
temperatur
Windgesch-
windigkeit
UV

image
image
image
image
image
image
image
6
Natomiast dla turystyki letniej istotne elementy meteorologiczne to: usłonecznienie, stopień
zachmurzenia, temperatura i wilgotność powietrza oraz prędkość wiatru (rys. 1).
Z uwagi na obserwowane ocieplenie klimatu ważnym zagadnieniem jest określenie obecnych trendów
zmian bioklimatu oraz otrzymanie odpowiedzi na pytanie, jak przyszłe zmiany mogą wpływać na
użyteczność warunków pogodowych w klimatoterapii, turystyce i rekreacji. W regionie granicznym
Polska-Saksonia (PL-SN) zagadnienie to jest szczególnie istotne ze względu na intensywne użytkowanie
turystyczne tego obszaru, zwłaszcza jego południowej, górskiej i podgórskiej części, gdzie zlokalizowane
są liczne ośrodki wypoczynkowe, sanatoryjne, agroturystyczne oraz stacje narciarskie. Określenie
obecnych i przyszłych zasobów klimatycznych regionu, ocenianych pod względem warunków
pogodowych korzystnych dla turystyki i rekreacji, jest niezwykle istotne z uwagi na cenne walory
przyrodnicze, kulturowe oraz dobrze rozwiniętą bazę turystyczną. Turystyka staje się coraz ważniejszą
gałęzią gospodarki w regionie.
Celem opracowania jest przedstawienie najważniejszych charakterystycznych cech bioklimatu regionu
granicznego Polska-Saksonia w odniesieniu do klimatoterapii, turystyki i rekreacji oraz określenie
możliwych zmian w bliższej i dalszej przyszłości.
Wstęp cd.
L i t e r a t u r a
Błażejczyk K., 2004, Bioklimatyczne uwarunkowania rekreacji i turystyki w Polsce, Pr. Geogr., 192, 291.
Błażejczyk K. 2006, MENEX_2005 – the Revised Version of Man-Environment Heat Exchange Mode,
www.igipz.pan.pl/geoekoklimat/blaz/menex.htm
Błażejczyk K., Brode P., Fiala D., Havenith G., Holmer I., Jendritzky, Kampmann B., Kunert A., 2010, Principles of
the new Universal Thermal Climate Index (UTCI) and its application to bioclimatic research in European Scale,
Miscellanea Geographica, 14, 91-102.
Błażejczyk K., Kunert A., 2011, Bioklimatyczne uwarunkowania rekreacji i turystyki w Polsce. Warszawa: PAN
IGiPZ, 2011 - Wyd. 2, popr. i uzup. 370 s. (Monografie; 13).
Endler, C., Matzarakis, A., 2010: Assessment of climate for tourism purposes in Germany. [w] Matzarakis, A.,
Mayer, H., Chmielewski, F.-M. (red.), Proceedings of the 7th Conference on Biometeorology. Ber. Meteorol. Inst.
Univ. Freiburg No. 20, 380-385.

image
image
image
image
image
image
image
image
Wichtig für Wintertourismus sind die Schneedecke, die Lufttemperatur und die Windgeschwindigkeit,
für den Sommertourismus spielen dagegen Sonneneinstrahlung, Bewölkung, die Temperatur und
Luftfeuchtigkeit sowie die Windgeschwindigkeit eine wichtige Rolle (Abb. 1).
Ein wichtiges Ziel ist angesichts der beobachteten Klimaerwärmung die Bestimmung gegenwärtiger
Trends in der Entwicklung des Bioklimas und Einschätzung der Auswirkungen künftiger
Klimaänderungen auf die Eignung der Wetterverhältnisse für die Klimatherapie, den Tourismus und
Freizeitgestaltung. Diese
Fragestellung spielt in der sächsisch-polnischen Grenzregion eine
besondere Rolle, weil der Tourismus, insbesondere in den südlichen Gebirgs- und Vorgebirgsregionen
mit ihren zahlreichen Erholungs-, Kur- und Wintersporteinrichtungen ein wichtiger Wirtschaftsfaktor
ist. Die Bestimmung gegenwärtiger und zukünftiger klimatischer Ressourcen der Region unter dem
Gesichtspunkt der Eignung der Wetterverhältnisse für den Tourismus und Freizeitgestaltung ist auf
Grund zahlreicher naturräumlicher und kultureller Besonderheiten sowie einer gut entwickelter
Tourismusinfrastruktur besonders wichtig.
Ziel der vorliegenden Broschüre ist, die wichtigsten charakteristischen Merkmale des Bioklimas im
sächsisch-polnischen Grenzraum und ihre Auswirkungen für Klimatherapie, Tourismus und
Freizeitgestaltung zu präsentieren sowie mögliche Klimaentwicklungen in naher und ferner Zukunft
zu bestimmen.
Vorwort - Fortsetzung
7
L i t e r a t u r v e r z e i c h n i s
Kwiatkowski J., Hołdys T., 1985, Klimat Karkonoszy, w: Jahn A. (red.), Karkonosze polskie, Ossolineum, Wrocław,
87-116.
Matzarakis, A., 2006: Weather- and Climate-Related Information for Tourism. Tourism and Hospitality Planning
and Development 3, 99-115.
Matzarakis A., 2007, Assessment method for climate and tourism based on daily data, [w:] A. Matzarakis, C.R.
de Freitas, D. Scott (red.), Developments in tourism climatology.
Mehler S., Kryza M., Otop I. (red.), 2014, Zmiany klimatu w regionie granicznym Polski i Saksonii, Sächsischen
Landesamtes für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie, Drezno, 80.
Schwarzak S., Otop I., Kryza M. (red.), 2014, Projekcje klimatu, zanieczyszczenia powietrza i ładunki krytyczne
w regionie granicznym Polski i Saksonii, Sächsischen Landesamtes für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie,
Drezno, 93.

image
image
image
image
image
image
image
image
8
BIOKLIMAT W PROJEKCJE KLAPS
ANALIZA BIOKLIMATU W PROJEKCJE KLAPS
WSKAŹNIKI:
BIOTERMICZNE:
-
UTCI - Uniwersalny wskaźnik obciążeń cieplnych – definiowany jako temperatura powietrza,
przy której w warunkach referencyjnych podstawowe parametry fizjologiczne organizmu
przyjmują takie same wartości jak w warunkach rzeczywistych;
TURYSTYCZNE:
-
WSI – Wskaźnik użyteczności warunków pogodowych dla turystyki i rekreacji – obliczany jest
w oparciu o model wymiany ciepła pomiędzy człowiekiem a otoczeniem – MENEX;
-
CTIS – Diagram informacji turystyczno-klimatycznej – przedstawia użyteczność pogody dla
turystyki w poszczególnych dekadach roku, z uwzględnieniem warunków biotermicznych oraz
wybranych elementów meteorologicznych.
OBECNY STAN:
ANALIZA ZMIENNOŚCI CZASOWEJ
I PRZESTRZENNEJ
SCENARIUSZE ZMIAN KLIMATU:
DLA BLIŻSZEJ (2021-2050) I DALSZEJ
(2071-2100) PRZYSZŁOŚCI
Informacja o zmienności czasowej i strukturze przestrzennej warunków bioklimatycznych
Scenariusze zmian bioklimatu
Kalendarze typów pogody pod kątem przydatności dla różnych form turystyki i rekreacji
Publikacje w zakresie diagnozy i symulowanych zmian bioklimatu
Utworzenie i wzmocnienie sieci wymiany informacji i współpracy między instytucjami
związanymi z tematyką projektu
Zwiększenie świadomości szerokiej grupy docelowej w zakresie warunków bioklimatycznych
i ich zmian
BAZA DANYCH METEOROLOGICZNYCH (1971-2010)
DANE OBSERWACYJNE:
Temperatura powietrza, wilgotność względna
powietrza, ciśnienie pary wodnej, prędkość
wiatru, zachmurzenie, opady atmosferyczne,
pokrywa śnieżna
PROJEKCJE KLIMATU (1971-2100)
Modele globalne (GCM): ECHAM5, MPI-ESM
Model regionalny: WETTREG (CEC Podstam GmbH)
Scenariusze emisji/koncentracji:
SRES A1B oraz
RCP2.6 i RCP8.5 (3 przebiegi)

image
image
image
image
image
image
9
Region pogranicza polsko-saksońskiego położony jest na styku dwóch jednostek (prowincji)
fizycznogeograficznych Europy: Niżu Środkowoeuropejskiego i Masywu Czeskiego. Obszar ten odznacza
się dużym zróżnicowaniem geograficznym. Północna część regionu należy do obszarów nizinnych,
charakteryzujących się niedużymi wartościami wysokości bezwzględnej oraz niewielkim
zróżnicowaniem rzeźby terenu. Na południe od pasa nizin rozciąga się obszar pogórza, o wysokości
bezwzględnej dochodzącej do kilkuset metrów n.p.m. i odznaczający się większą różnorodnością rzeźby
terenu. Południową część regionu stanowią obszary górskie: Rudawy, Góry Żytawskie, Góry Izerskie,
Karkonosze, z najwyższym szczytem – Śnieżką, położoną na wysokości 1603 m. n.p.m.
W świetle klasyfikacji klimatów W. Köppena, region graniczny Polski i Saksonii położony jest w strefie
klimatów umiarkowanych ciepłych (Cfb). W przypadku warunków bioklimatycznych, zgodnie
z klasyfikacją opracowaną dla Polski (Błażejczyk 2004), obszar badań położony jest w obrębie dwóch
regionów bioklimatycznych: Centralnego oraz Sudeckiego. Region Centralny charakteryzuje się
występowaniem z reguły łagodnych bodźców z uwagi na korzystne warunki termiczne, wietrzne,
solarne i opadowe. Region Sudecki odznacza się występowaniem bardziej surowych warunków
klimatycznych, zwłaszcza w okresie półrocza chłodnego.
Najważniejszymi czynnikami geograficznymi, które determinują zróżnicowanie klimatu są wysokość
bezwzględna oraz rzeźba terenu. W regionie obserwowane jest duże zróżnicowanie warunków
termicznych. Wartości temperatury powietrza maleją wraz ze wzrastającą wysokością bezwzględną.
Wpływ topografii terenu jest również widoczny w skali lokalnej, m.in. w dolinnych formach terenu
obserwowane są zastoiska chłodu czy inwersje termiczne. Zjawiska te niekorzystnie wpływają na
wegetację roślin oraz powodują stagnację zanieczyszczeń powietrza. W obszarze pogranicza Polski
i Saksonii średnia roczna temperatura powietrza (1971-2000) zmienia się w szerokim zakresie od ok.
9
o
C na obszarze nizin (Lindenberg 8,9
o
C, Słubice 9,0
o
C) do 0,7
o
C w szczytowej strefie Karkonoszy
(Śnieżka). Obszar
pogranicza Polski i Saksonii położony jest w strefie cyrkulacji zachodniej, co
determinuje dominację wiatru z sektora zachodniego, który jest lokalnie modyfikowany przez rzeźbę
i pokrycie terenu.
C h a r a k t e r y s t y k a g e o g r a f i c z n a r e g i o n u

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
10
C h a r a k t e r y s t y k a g e o g r a f i c z n a r e g i o n u
W okresie zimy, podczas sytuacji pogodowych z napływem mas powietrza z kierunków S-SW, po
północnej stronie gór obserwowane są zjawiska fenowe (Kwiatkowski i Hołdys, 1985). Charakteryzują się
one występowaniem silnego, porywistego wiatru, który w półroczu chłodnym powoduje znaczny wzrost
temperatury powietrza na północnych stokach oraz szybkie zanikanie pokrywy śnieżnej.
Opady atmosferyczne wykazują silny związek z wysokością bezwzględną, rzeźbą terenu oraz ekspozycją
względem dominującego wiatru z sektora zachodniego. Najwyższe opady roczne (1971-2000) występują
w Sudetach Zachodnich (Jakuszyce ok. 1400 mm), a na nizinach wynoszą ok. 550 mm (Lindenberg).
W przebiegu rocznym minimum miesięczne opadów zwykle przypada na luty, a maksimum na lipiec.
W Górach Izerskich oraz w strefie szczytowej Karkonoszy występuje wtórne maksimum zimowe opadów.
D a n e m e t e o r o l o g i c z n e
Charakterystykę
warunków
bioklimatycznych
regionu
opracowano
na
podstawie
danych
obserwacyjno-pomiarowych
z
sieci
stacji
meteorologicznych z obszaru: Polski (IMGW-PIB),
Niemiec
(DWD)
i
Czech
(CHMU)
(rys.
2).
W analizach uwzględniono dane dobowe oraz dla
terminu obserwacyjnego 12 UTC, gdyż największa
aktywność człowieka w cyklu dobowym przypada
zwykle
w
godzinach
południowych
i popołudniowych.
Rys. 2. Lokalizacja stacji meteorologicznych

image
image
image
image
image
image
image
image
11
Warunki biotermiczne
Z punktu widzenia rekreacji i turystki ważnym elementem są odczucia cieplne człowieka, określane
przez różnego rodzaju wskaźniki biometeorologiczne.
Opracowany w ostatnim czasie, nowy wskaźnik obciążeń cieplnych człowieka UCTI, dostarcza
informacji o rzeczywistych procesach regulacji temperatury ciała, na które wpływają warunki
pogodowe otoczenia. Uniwersalny wskaźnik UCTI może być obliczany w oparciu o modele wymiany
ciepła pomiędzy człowiekiem a otoczeniem: model RayMan oraz model MENEX (Błażejczyk, 2006).
Wskaźnik ten zakłada, że wymiana ciepła między człowiekiem a otoczeniem zależy tylko od
temperatury powietrza, przy stałym poziomie pozostałych parametrów meteorologicznych (Błażejczyk
i Kunert, 2011). Skala obciążeń cieplnych wg wskaźników UTCI została przedstawiona w tabeli 1.
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Tab.1. Skala obciążeń cieplnych wg UTCI (Błażejczyk i in. 2010)
UTCI [°C]
Obciążenie cieplne
Sposób przeciwdziałania
> +46
Nieznośny stres ciepła
Niezbędne okresowe schładzanie organizmu, konieczne uzupełnianie
płynów >0,5 l/godz. Należy unikać dużego wysiłku fizycznego.
od +38
do +46
Bardzo silny stres ciepła
Konieczne okresowe korzystanie z pomieszczeń klimatyzowanych lub
miejsc zacienionych, niezbędne uzupełnianie płynów >0,5 l/godz.
Należy ograniczyć wysiłek fizyczny.
od +32
do +38
Silny stres ciepła
Niezbędne uzupełnianie płynów 0,25 l/godz., pożądane korzystanie z
miejsc zacienionych i okresowe zmniejszanie wysiłku fizycznego.
od +26
do +32
Umiarkowany stres
ciepła
Niezbędne uzupełnianie płynów 0,25 l/godz.
od +9
do +26
Brak obciążeń cieplnych
Fizjologiczne procesy termoregulacji są wystarczające do zachowania
komfortu cieplnego.
od +0
do +9
Łagodny stres zimna
Pożądane używanie rękawiczek i nakrycia głowy.
od
13
do 0
Umiarkowany stres
zimna
Należy zwiększyć wysiłek fizyczny oraz chronić kończyny i twarz
przed wychłodzeniem.
od
27
do
13
Silny stres zimna
Należy zwiększyć wysiłek fizyczny oraz chronić kończyny i twarz
przed wychłodzeniem. Pożądane zwiększenie termoizolacyjności
odzieży.
od
40
do
27
Bardzo silny stres zimna
Należy zwiększyć wysiłek fizyczny oraz chronić kończyny i twarz
przed wychłodzeniem. Niezbędne zwiększenie termoizolacyjności
odzieży i ograniczenie czasu przebywania w terenie otwartym.
<
40
Nieznośny stres zimna
Czas przebywania ograniczyć do niezbędnego minimum. Niezbędne
zwiększenie termoizolacyjności i wiatrochronności odzieży.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
12
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
W obszarze pogranicza Polski i Saksonii, przebieg roczny wartości wskaźnika UTCI wskazuje na
znaczącą rolę wysokości bezwzględnej jako czynnika determinującego kształtowanie się obciążeń
cieplnych (rys. 3). W przebiegu rocznym najwyższe wartości miesięczne wskaźnika UTCI w niżej
położonych obszarach występują w lipcu, zaś w obszarach górskich w sierpniu, odpowiadają one
klasie braku obciążeń cieplnych.
Cechą charakterystyczną obszarów nizinnych, reprezentowanych przez stacje: Lindenberg, Słubice,
Drezno oraz Zielona Góra, jest znaczna liczba dni z brakiem obciążeń cieplnych (rys. 4), które
najczęściej obserwowane są w miesiącach letnich, kiedy mogą stanowić ponad 50 % dni. Latem dość
często pojawiają się również sytuacje pogodowe z umiarkowanym i łagodnym stresem ciepła, których
łączna częstość może przekraczać 30%. Zimą najczęściej występują dni z umiarkowanym stresem
zimna, które mogą stanowić ponad 50% dni w tym okresie. Obserwowane są również typy pogody
z łagodnym i silnym stresem zimna, a sporadycznie pojawiają się również sytuacje pogodowe
z brakiem obciążeń cieplnych oraz bardzo silnym stresem zimna. Podobną strukturą występowania
obciążeń cieplnych w ciągu roku charakteryzuje się obszar pogórza (Goerlitz) oraz podnóża Karkonoszy
(Jelenia Góra). W niższych piętrach gór (Zinnwald), zimą znacznie wzrasta częstość występowania dni
z bardzo silnym stresem zimna (do 25%), pojawiać się mogą również sytuacje pogodowe z nieznośnym
stresem zimna. W szczytowej strefie Karkonoszy (Śnieżka) cechą charakterystyczną jest bardzo duża
liczba dni z nieznośnym stresem zimna (ponad 50% dni), co sprawia, że klimat odczuwalny jest
niezwykle niekorzystny dla organizmu człowieka.
-30
-20
-10
0
10
20
30
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
UTCI [oC]
Słubice
Lindenberg
Goerlitz
Jelenia Góra
Zinnwald
Rys. 3. Średnie
miesięczne
wartości UTCI dla
wybranych
stacji
meteorologicznych
dla lat 1971-2010
Wysokość stacji
Słubice
22 m n.p.m
Lindenberg
98 m n.p.m
Goerlitz
238 m n.p.m
Jelenia Góra
342 m n.p.m
Zinnwald
877 m n.p.m

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
13
W półroczu ciepłym w strefie szczytowej Karkonoszy przeważa pogoda odznaczająca się obciążeniami
z klasy stresu zimna. W najcieplejszym miesiącu, w sierpniu, częstość występowania dni ze stresem
zimna dochodzi do 70%, a w pozostałych miesiącach jest wyższa. Cechą charakterystyczną warunków
biotermicznych tej strefy jest brak występowania stresu gorąca. W niższych piętrach wysokościowych
gór (Zinnwald), w okresie od czerwca do września, może pojawiać się umiarkowany stres ciepła,
którego największa częstość jest notowana w sierpniu, kiedy dochodzi do 10%.
Częstość wstępowania obciążeń cieplnych ulega wyraźnemu zróżnicowaniu międzyrocznemu.
W wieloleciu 1971-2010 jedne z najwyższych wartości UTCI, a zarazem duża częstość występowania
dni ze stresem ciepła, zostały odnotowane w sezonie letnim w 1992 r. W niżej położonych regionach
(np. Słubice, Lindenberg, Goerlitz) sytuacje pogodowe odznaczające się występowaniem stresu ciepła
były obserwowane o 15-20% częściej w porównaniu do średniej wieloletniej. W przypadku natężenia
stresu zimna, w sezonie zimowym 1978/79, na niektórych stacjach częstość występowania silnego,
bardzo silnego i nieznośnego stresu zimna była o ponad 20% większa w stosunku do średniej
wieloletniej.
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Rys. 4. Częstość występowania
dni z poszczególnymi rodzajami
obciążeń cieplnych wg UCTI
obliczanych na podstawie modelu
MENEX

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
14
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
Obserwowane ocieplenie klimatu powoduje również zmianę warunków biotermicznych. W obszarze
pogranicza Polski i Saksonii, w latach 1971-2010, stwierdzono istotny statystycznie trend rosnący
wartości wskaźnika UTCI (rys. 5).
Warunki śnieżne
Pokrywa śnieżna, zwłaszcza w obszarach górskich, jest czynnikiem umożliwiającym uprawianie
sportów zimowych oraz stanowi ważny element bioklimatologii człowieka. Kształtowanie się grubości
pokrywy śnieżnej zależy od warunków termiczno-opadowych w zimie oraz od wielu czynników
geograficznych jak rzeźba terenu, ekspozycja, zalesienie, a zwłaszcza wysokość bezwzględna.
W przypadku sportów zimowych, pokrywa śnieżna o wysokości >10 cm umożliwia uprawianie
narciarstwa biegowego, a o wysokości > 30 cm jest przyjmowana jako wartość graniczna dla
uprawiania narciarstwa zjazdowego.
W obszarze pogórza (stacja Niederoderwitz) oraz u podnóża Karkonoszy (Jelenia Góra), liczba dni
z pokrywą śnieżną o wysokości >10 cm, stanowi maksymalnie ok. 30-40% dni w sezonie zimowym
(rys. 6). Na wysokości 400-500 m n.p.m. (stacje Jonsdorf i Nove Mesto) frekwencja dni z pokrywą
śnieżną >10 cm przekracza 50%, zaś w Rudawach (Zinnwald 877 m n.p.m.), Górach Izerskich
(Bedrichov 777 m n.p.m. i Jakuszyce 860 m n.p.m.) oraz Karkonoszach (Śnieżka 1603 m n.p.m.)
przekracza 90%. W strefie szczytowej Karkonoszy potencjalny okres występowania pokrywy śnieżnej
o wysokości >10 cm obejmuje miesiące od końca września do końca maja, a w Górach Izerskich, np.
w Jakuszycach, jest nieznacznie krótszy (od połowy października do początku maja).
Rys. 5. Średnie roczne wartości wskaźnika UTCI w Lindenbergu i Jeleniej Górze w wieloleciu 1971-2010 i ich trend liniowy

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
15
Uprzywilejowanie Gór Izerskich pod względem warunków śnieżnych wynika przede wszystkim
z wysokich opadów okresu zimowego, których stosunek do opadów letnich jest w niektórych
obszarach zbliżony do 1:1. Z tego względu Góry Izerskie są popularnym regionem dla uprawiania
narciarstwa biegowego, gdzie również organizowane są imprezy masowe np. Bieg Piastów oraz
zawody pucharu świata w narciarstwie biegowym.
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Rys. 6. Częstość
występowania
pokrywy śnieżnej
o grubości >10cm
w poszczególnych
dniach wielolecia
1971-2010 dla
wybranych stacji
meteorologicznych
W przypadku narciarstwa zjazdowego, w niższych piętrach wysokościowych gór (400-500 m n.p.m.),
korzystne warunki śnieżne (pokrywa śnieżna o wysokości >30 cm) występują zwykle przez około 10%
dni okresu zimowego. Na wysokości powyżej 750 m n.p.m. potencjalny okres występowania pokrywy
śnieżnej >30 cm obejmuje miesiące od końca października do końca kwietnia (Bedrichov, Zinnwald,
Jakuszyce), a w szczytowej strefie gór trwa do końca maja (Śnieżka). Największa częstość dni
z pokrywą śnieżną >30 cm przypada na luty i marzec, z maksimum w drugiej połowie lutego.
W Zinnwald największa liczba dni z pokrywą śnieżną o tej wysokości przekracza wówczas 80% ogólnej
liczby dni, zaś w przypadku stacji zlokalizowanych w Górach Izerskich – Bedrichov i Jakuszyce –
dochodzi odpowiednio do 80% i 90%.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
16
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
W strefie szczytowej Karkonoszy w styczniu i w lutym frekwencja dni z pokrywą śnieżną >30 cm
przekracza 90%, a w niektórych sezonach osiąga nawet 100%.
Czas trwania pokrywy śnieżnej w obszarze górskim pogranicza Polski i Saksonii odznacza się dużą
zmiennością z roku na rok. Analiza liczby dni z pokrywą śnieżną >10 cm w wieloleciu 1971-2010
wykazała tendencję malejącą, nieistotną statystycznie (rys. 7).
Duża zmienność występowania pokrywy śnieżnej jest czynnikiem niekorzystnym zarówno dla turystyki
indywidualnej jak i planowania masowych imprez narciarskich. Pozytywnie pod tym względem
wyróżnia się obszar Gór Izerskich, gdzie zwykle występuje kilkumiesięczny okres trwałego zalegania
pokrywy śnieżnej.
Wskaźnik użyteczności warunków pogodowych dla turystyki i rekreacji (WSI)
Wskaźnik użyteczności warunków pogodowych dla turystyki i rekreacji WSI (Błażejczyk 2004)
obliczany jest w oparciu o model wymiany ciepła pomiędzy człowiekiem a otoczeniem – MENEX.
Stosując ten wskaźnik, można określić użyteczność warunków pogodowych dla:
• kąpieli słonecznych (helioterapii),
• kąpieli powietrznych (aeroterapii),
• łagodnych form rekreacji ruchowej (np. spacery),
• intensywnych form rekreacji ruchowej (np. kolarstwo, trekking, biegi),
• turystyki i rekreacji narciarskiej.
Dla każdej z wymienionych form klimatoterapii i rekreacji można opracować kalendarz użyteczności
warunków pogodowych w skali dobowej lub dekadowej.
Rys. 7. Częstość
występowania dni
z pokrywą śnieżną
o grubości >10 cm na
stacjach Jakuszyce
i Zinnwald w okresie
październik-maj
w latach 1971-2010
wraz z zaznaczoną
linią trendu
Jakuszyce (860 m n.p.m.)
y = -0,13x + 57,353
0
10
20
30
40
50
60
70
80
1971/72
1976/77
1981/82
1986/87
1991/92
1996/97
2001/02
2006/07
%
Zinnwald (877 m n.p.m.)
y = -0,2158x + 45,86
0
10
20
30
40
50
60
70
80
1971/72
1976/77
1981/82
1986/87
1991/92
1996/97
2001/02
2006/07
%

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
17
Helioterapia (kąpiele słoneczne)
W obszarze pogranicza PL-SN, najlepsze warunki dla
helioterapii obserwowane są na obszarach nizinnych
w okresie wiosny i jesieni oraz w sierpniu. W górach,
w niższych piętrach wysokościowych, optimum
przypada od III dekady czerwca do końca sierpnia,
z wyłączeniem II dekady lipca. Na Śnieżce, najwyższe
wartości wskaźnika WSI odpowiadają klasie
warunków
umiarkowanie
korzystnych,
które
przypadają od II dekady maja do I dekady września,
z ich obniżeniem do warunków niekorzystnych w III
dekadzie maja oraz II dekadzie czerwca (rys. 8,
tab. 2).
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Tab. 2. Kalendarz dekadowy użyteczności warunków
pogodowych wg wskaźnika WSI dla helioterapii
Aeroterapia (kąpiele powietrzne)
Na terenach nizinnych regionu najlepsze (korzystne)
warunki dla aeroterapii są obserwowane od III
dekady kwietnia do I dekady października, w niższych
piętrach gór od III dekady czerwca do końca sierpnia.
W obszarach górskich, w niższych piętrach, warunki
korzystne występują głównie latem: w Zinnwald
okres ten trwa od III dekady czerwca do końca
sierpnia.
W
strefie
szczytowej
Karkonoszy
obserwowane
tylko
warunki
umiarkowanie
korzystne, które występują od III dekady kwietnia do
II dekady października z obniżeniem użyteczności w II
dekadzie czerwca i I dekadzie października (rys. 8,
tab. 3).
MC
DEKADA
SLU
COT
LIN
LEG
ZG
DRE
KUB
GOR
JG
ZIN
SN
1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,0
0,1
0,1
0,0
0,1
0,0
0,1
2
0,1
0,1
0,1
0,1
0,0
0,1
0,0
0,1
0,1
0,0
0,0
3
0,3
0,4
0,3
0,2
0,2
0,3
0,2
0,2
0,3
0,1
0,0
1
0,3
0,3
0,2
0,3
0,2
0,3
0,2
0,2
0,3
0,1
0,1
2
0,6
0,7
0,6
0,5
0,4
0,5
0,5
0,5
0,5
0,3
0,1
3
0,8
0,8
0,7
0,7
0,6
0,7
0,7
0,6
0,6
0,5
0,1
1
0,9
1,0
0,9
0,9
0,9
0,9
0,8
0,9
0,8
0,5
0,1
2
1,2
1,2
1,1
1,1
0,9
1,1
1,0
1,0
0,8
0,6
0,2
3
1,3
1,4
1,4
1,3
1,2
1,1
1,2
1,2
1,0
0,8
0,3
1
1,5
1,4
1,4
1,6
1,3
1,3
1,2
1,2
1,1
1,0
0,4
2
1,3
1,3
1,4
1,3
1,3
1,4
1,3
1,3
1,1
1,0
0,5
3
1,3
1,2
1,3
1,4
1,2
1,2
1,2
1,1
1,0
1,1
0,4
1
1,2
1,2
1,2
1,2
1,0
1,1
1,1
1,1
0,9
1,0
0,5
2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,0
1,2
1,0
1,2
0,9
1,0
0,3
3
1,2
1,1
1,2
1,2
1,0
1,1
1,0
1,1
0,8
1,2
0,5
1
1,0
1,1
1,1
1,2
1,0
0,9
1,0
0,9
0,8
1,2
0,7
2
1,0
1,1
1,2
1,0
0,9
0,9
0,9
1,0
0,8
1,1
0,5
3
1,1
1,0
1,2
1,1
1,0
1,1
1,1
1,1
1,0
1,3
0,8
1
1,2
1,2
1,3
1,2
1,2
1,1
1,2
1,1
1,0
1,5
0,9
2
1,2
1,2
1,4
1,3
1,2
1,1
1,2
1,2
1,1
1,3
0,8
3
1,2
1,2
1,3
1,4
1,1
1,2
1,3
1,2
1,1
1,2
0,7
1
1,2
1,2
1,3
1,3
1,1
1,2
1,3
1,2
1,1
1,1
0,5
2
1,4
1,4
1,4
1,3
1,2
1,3
1,3
1,2
1,0
0,9
0,4
3
1,4
1,3
1,4
1,3
1,2
1,4
1,2
1,2
1,1
1,0
0,4
1
1,3
1,2
1,2
1,2
1,1
1,2
1,2
1,2
1,0
0,7
0,2
2
1,0
1,0
0,9
1,0
0,9
1,0
0,9
0,9
0,9
0,7
0,3
3
0,7
0,8
0,6
0,6
0,5
0,7
0,6
0,6
0,7
0,2
0,1
1
0,4
0,4
0,3
0,3
0,2
0,3
0,2
0,2
0,4
0,1
0,0
2
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,0
0,1
0,0
0,0
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
0,0
1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
I
II
III
IV
IX
X
XI
XII
V
VI
VII
VIII
Stacje: SLU – Słubice, COT – Cottbus, LIN – Lindenberg, LEG – Legnica,
ZG – Zielona Góra, DRE – Drezno, KUB – Kubschuetz-Bautzen, GOR –
Goerlitz, JG – Jelenia Góra, ZIN – Zinnwald, SN - Snieżka
MC
DEKADA
SLU
COT
LIN
LEG
ZG
DRE
KUB
GOR
JG
ZIN
SN
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,1
0,1
0,2
0,1
0,1
2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,4
0,2
0,2
3
0,2
0,3
0,3
0,3
0,2
0,3
0,2
0,2
0,3
0,2
0,2
1
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,3
0,3
0,4
0,2
0,2
2
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,3
0,4
0,3
0,2
0,1
3
0,6
0,5
0,5
0,5
0,4
0,5
0,5
0,5
0,5
0,3
0,2
1
0,4
0,5
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,2
2
0,7
0,8
0,7
0,6
0,5
0,6
0,5
0,5
0,5
0,4
0,3
3
0,8
0,8
0,8
0,8
0,6
0,8
0,7
0,7
0,7
0,6
0,3
1
0,9
1,0
1,0
0,9
0,8
0,9
0,8
0,8
0,8
0,5
0,3
2
1,1
1,2
1,1
1,1
0,9
1,0
1,0
0,9
0,8
0,6
0,4
3
1,4
1,5
1,5
1,4
1,2
1,2
1,2
1,2
1,0
0,8
0,5
1
1,5
1,5
1,5
1,6
1,4
1,3
1,3
1,3
1,2
1,0
0,5
2
1,5
1,5
1,6
1,5
1,4
1,5
1,4
1,5
1,2
1,1
0,7
3
1,5
1,4
1,4
1,5
1,3
1,4
1,4
1,3
1,1
1,0
0,5
1
1,5
1,5
1,5
1,5
1,3
1,4
1,4
1,3
1,2
1,0
0,6
2
1,4
1,4
1,4
1,4
1,2
1,4
1,3
1,4
1,0
1,0
0,4
3
1,5
1,5
1,5
1,5
1,3
1,4
1,4
1,4
1,1
1,2
0,6
1
1,4
1,5
1,5
1,5
1,4
1,2
1,4
1,3
1,2
1,2
0,7
2
1,4
1,5
1,5
1,3
1,3
1,3
1,3
1,3
1,2
1,2
0,6
3
1,4
1,5
1,6
1,5
1,5
1,5
1,6
1,5
1,3
1,4
0,8
1
1,6
1,8
1,8
1,7
1,6
1,6
1,8
1,6
1,5
1,6
1,0
2
1,6
1,7
1,7
1,7
1,6
1,5
1,6
1,5
1,4
1,4
0,9
3
1,5
1,5
1,6
1,7
1,4
1,5
1,6
1,4
1,3
1,2
0,8
1
1,4
1,5
1,5
1,5
1,3
1,4
1,5
1,3
1,3
1,1
0,6
2
1,4
1,5
1,5
1,4
1,2
1,4
1,4
1,3
1,1
1,0
0,6
3
1,4
1,4
1,5
1,4
1,3
1,4
1,2
1,2
1,2
1,0
0,5
1
1,3
1,3
1,3
1,3
1,2
1,3
1,3
1,2
1,0
0,8
0,4
2
1,1
1,1
1,1
1,1
1,0
1,1
1,0
1,0
1,1
0,8
0,5
3
0,9
0,9
0,8
0,8
0,7
0,9
0,8
0,8
0,8
0,4
0,3
1
0,6
0,6
0,5
0,5
0,4
0,6
0,5
0,4
0,6
0,2
0,3
2
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,3
0,3
0,4
0,2
0,1
3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,1
0,1
1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,1
0,2
2
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,1
0,2
3
0,2
0,2
0,2
0,2
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,1
0,1
I
II
III
IV
IX
X
XI
XII
V
VI
VII
VIII
Tab. 3. Kalendarz dekadowy użyteczności warunków
pogodowych wg wskaźnika WSI dla aeroterapii
© Galyna Andrushko/Fotolia

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
18
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
Łagodne formy turystyki i rekreacji
W przypadku łagodnych form rekreacji na nizinach
korzystne warunki pogodowe są obserwowane
w okresie od II dekady stycznia do końca listopada,
z najwyższymi wartościami wskaźnika WSI na
przełomie
kwietnia
i
maja
oraz
września
i października. W niższych piętrach gór warunki
korzystne występują od III dekady marca do
listopada z najwyższą wartością wskaźnika WSI
w
I
dekadzie
sierpnia.
W
strefie
szczytowej
Karkonoszy okres z warunkami korzystnymi dla
łagodnych form rekreacji trwa od połowy kwietnia
do połowy października, z wyraźnym maksimum
w sierpniu (rys. 8, tab. 4).
Tab. 4. Kalendarz dekadowy użyteczności warunków
pogodowych wg wskaźnika WSI dla łagodnych form
rekreacji
MC
DEKADA
SLU
COT
LIN
LEG
ZG
DRE
KUB
GOR
JG
ZIN
SN
1
0,9
1,0
1,0
1,0
0,9
1,1
1,0
0,9
1,0
0,8
0,5
2
1,3
1,4
1,4
1,4
1,2
1,5
1,4
1,3
1,5
1,0
0,9
3
1,1
1,3
1,2
1,3
1,0
1,2
1,2
1,2
1,2
0,9
0,7
1
1,3
1,4
1,4
1,4
1,2
1,4
1,3
1,3
1,3
1,1
0,8
2
1,4
1,5
1,4
1,4
1,2
1,4
1,3
1,4
1,2
1,0
0,7
3
1,5
1,4
1,5
1,5
1,4
1,5
1,4
1,4
1,4
1,2
0,9
1
1,5
1,6
1,5
1,5
1,3
1,4
1,3
1,4
1,3
1,1
0,8
2
1,6
1,7
1,6
1,7
1,5
1,6
1,4
1,4
1,4
1,1
0,9
3
1,7
1,7
1,7
1,7
1,5
1,7
1,6
1,6
1,5
1,4
1,0
1
1,7
1,8
1,8
1,8
1,7
1,7
1,7
1,7
1,6
1,5
1,1
2
1,9
1,9
2,0
1,9
1,7
1,8
1,8
1,8
1,6
1,5
1,1
3
1,9
1,9
2,0
1,9
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
1,6
1,3
1
1,8
1,8
1,8
2,0
1,9
1,8
1,8
1,8
1,8
1,7
1,3
2
1,7
1,7
1,9
1,8
1,7
1,8
1,7
1,8
1,7
1,7
1,4
3
1,6
1,6
1,7
1,8
1,7
1,6
1,7
1,6
1,6
1,6
1,2
1
1,5
1,6
1,6
1,5
1,6
1,5
1,6
1,5
1,5
1,6
1,3
2
1,6
1,6
1,6
1,6
1,6
1,6
1,6
1,7
1,5
1,6
1,2
3
1,6
1,5
1,7
1,6
1,6
1,6
1,6
1,5
1,5
1,6
1,3
1
1,3
1,3
1,4
1,4
1,4
1,3
1,4
1,3
1,4
1,5
1,3
2
1,5
1,5
1,6
1,5
1,5
1,4
1,4
1,4
1,4
1,6
1,3
3
1,3
1,2
1,4
1,3
1,4
1,3
1,4
1,5
1,4
1,7
1,4
1
1,4
1,3
1,5
1,4
1,5
1,3
1,5
1,4
1,5
1,8
1,6
2
1,5
1,4
1,6
1,6
1,6
1,4
1,5
1,5
1,6
1,7
1,5
3
1,5
1,6
1,6
1,7
1,6
1,5
1,6
1,6
1,5
1,7
1,4
1
1,6
1,6
1,7
1,7
1,6
1,6
1,7
1,7
1,7
1,7
1,2
2
1,8
1,9
1,9
1,9
1,7
1,8
1,8
1,8
1,7
1,7
1,2
3
1,8
1,8
1,9
1,9
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
1,7
1,2
1
1,8
1,9
1,9
1,9
1,8
1,8
1,9
1,8
1,8
1,5
1,2
2
1,8
1,9
1,8
1,9
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
1,6
1,2
3
1,7
1,7
1,7
1,7
1,5
1,8
1,7
1,6
1,7
1,3
1,1
1
1,5
1,5
1,5
1,5
1,4
1,5
1,5
1,5
1,5
1,0
1,0
2
1,3
1,3
1,4
1,3
1,1
1,3
1,2
1,2
1,2
0,9
0,6
3
1,3
1,3
1,2
1,3
1,1
1,2
1,2
1,2
1,3
0,9
0,6
1
1,0
1,1
1,0
1,1
1,0
1,1
1,1
1,0
1,2
0,8
0,7
2
0,9
1,0
0,9
0,9
0,8
0,9
0,9
0,9
1,0
0,8
0,6
3
1,0
1,2
1,0
1,1
1,0
1,1
1,1
1,0
1,1
0,8
0,6
I
II
III
IV
IX
X
XI
XII
V
VI
VII
VIII
Intensywne formy turystyki i rekreacji
W obszarze pogranicza Polski i Saksonii, na nizinach,
pogórzu oraz w niższych piętrach wysokościowych
gór, najlepszy okres (warunki bardzo korzystne) dla
intensywnych form rekreacji występuje od II dekady
września do I dekady maja. W szczytowej części gór
warunki bardzo korzystne są obserwowane od II
dekady kwietnia do II dekady maja oraz od III
dekady września do końca października (rys. 8,
tab. 5).
MC
DEKADA
SLU
COT
LIN
LEG
ZG
DRE
KUB
GOR
JG
ZIN
SN
1
2,2
2,4
2,3
2,4
2,2
2,3
2,3
2,3
2,2
2,2
1,4
2
2,4
2,4
2,5
2,5
2,4
2,5
2,5
2,5
2,4
2,3
1,8
3
2,2
2,3
2,3
2,5
2,2
2,4
2,3
2,3
2,3
2,1
1,5
1
2,2
2,4
2,4
2,5
2,2
2,4
2,4
2,4
2,3
2,2
1,5
2
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,4
2,4
2,4
2,2
2,1
1,5
3
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,2
1,7
1
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,4
2,3
2,4
2,2
2,2
1,6
2
2,2
2,3
2,3
2,3
2,3
2,3
2,2
2,3
2,2
2,1
1,7
3
2,2
2,3
2,3
2,3
2,2
2,3
2,2
2,3
2,2
2,2
1,8
1
2,2
2,3
2,2
2,3
2,3
2,2
2,2
2,2
2,2
2,2
1,9
2
2,2
2,2
2,3
2,1
2,2
2,1
2,2
2,2
2,2
2,2
2,0
3
2,0
2,1
2,2
2,1
2,1
2,1
2,2
2,1
2,3
2,1
2,1
1
1,9
1,9
2,0
2,0
2,1
2,1
2,1
2,1
2,0
2,0
2,1
2
1,7
1,8
1,9
1,7
1,9
1,9
1,9
1,9
1,7
1,9
2,0
3
1,7
1,7
1,7
1,7
1,8
1,7
1,8
1,8
1,8
1,8
1,9
1
1,6
1,7
1,7
1,6
1,8
1,7
1,7
1,7
1,6
1,8
1,9
2
1,7
1,8
1,8
1,7
1,8
1,7
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
3
1,6
1,5
1,6
1,6
1,7
1,7
1,6
1,6
1,6
1,7
1,9
1
1,3
1,3
1,4
1,4
1,4
1,4
1,3
1,4
1,5
1,6
1,7
2
1,5
1,5
1,6
1,4
1,6
1,6
1,5
1,6
1,6
1,7
1,9
3
1,3
1,2
1,3
1,3
1,5
1,3
1,4
1,4
1,5
1,7
1,9
1
1,2
1,1
1,4
1,2
1,4
1,2
1,3
1,3
1,5
1,8
1,9
2
1,4
1,3
1,5
1,5
1,6
1,4
1,4
1,5
1,6
1,7
1,9
3
1,6
1,5
1,7
1,6
1,7
1,6
1,6
1,7
1,6
1,8
1,9
1
1,8
1,7
1,9
1,8
1,9
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
1,9
2
1,9
2,0
2,1
2,1
2,1
2,0
2,0
2,0
2,0
2,1
1,9
3
1,9
2,1
2,0
2,0
2,1
2,1
2,0
2,1
1,9
1,9
2,0
1
2,1
2,1
2,2
2,1
2,2
2,2
2,2
2,2
2,1
2,1
2,0
2
2,2
2,4
2,3
2,4
2,2
2,3
2,4
2,3
2,2
2,3
2,0
3
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,3
2,5
2,5
2,3
2,2
2,0
1
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,3
2,4
2,4
2,2
2,2
1,8
2
2,2
2,3
2,3
2,3
2,2
2,2
2,2
2,2
2,2
2,1
1,6
3
2,3
2,4
2,4
2,4
2,2
2,3
2,3
2,4
2,3
2,2
1,6
1
2,2
2,4
2,4
2,4
2,2
2,3
2,3
2,3
2,3
2,1
1,6
2
2,1
2,2
2,2
2,2
2,1
2,2
2,2
2,2
2,2
2,0
1,4
3
2,2
2,4
2,3
2,4
2,3
2,4
2,4
2,4
2,3
2,2
1,5
I
II
III
IV
IX
X
XI
XII
V
VI
VII
VIII
Tab. 5. Kalendarz dekadowy użyteczności warunków
pogodowych wg wskaźnika WSI dla intensywnych form
rekreacji
Stacje: SLU – Słubice, COT – Cottbus, LIN – Lindenberg, LEG – Legnica, ZG
– Zielona Góra, DRE – Drezno, KUB – Kubschuetz-Bautzen, GOR –
Goerlitz, JG – Jelenia Góra, ZIN – Zinnwald, SN - Snieżka

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
19
Turystyka i rekreacja narciarska
Regiony nizinne omawianego obszaru odznaczają
się niekorzystnymi warunkami pogodowymi dla
turystyki i rekreacji narciarskiej. Na pogórzu oraz
u podnóża Karkonoszy (Jelenia Góra), wartości
wskaźnika WSI w II i III dekadzie stycznia oraz w III
dekadzie lutego, odpowiadają klasie warunków
umiarkowanie korzystnych. W niższych piętrach gór
(Zinnwald) są już notowane warunki korzystne (III,
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Tab. 6. Kalendarz dekadowy użyteczności warunków
pogodowych wg wskaźnika WSI dla turystyki i rekreacji
narciarskiej
MC
DEKADA
SLU
COT
LIN
LEG
ZG
DRE
KUB
GOR
JG
ZIN
SN
1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,3
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,3
0,5
3
0,0
0,1
0,0
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,3
0,7
0,7
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,3
0,8
0,7
2
0,1
0,0
0,1
0,0
0,1
0,1
0,1
0,1
0,3
0,9
0,8
3
0,1
0,1
0,1
0,0
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,9
0,8
1
0,1
0,2
0,2
0,1
0,3
0,3
0,3
0,3
0,4
1,0
0,8
2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,6
1,0
0,9
3
0,1
0,1
0,2
0,1
0,3
0,2
0,3
0,3
0,5
1,1
0,9
1
0,1
0,1
0,2
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,4
1,1
1,0
2
0,1
0,1
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,3
1,1
1,0
3
0,2
0,2
0,3
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,5
1,3
1,2
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,2
0,2
0,4
1,0
1,1
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,9
1,3
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
1,0
1,3
1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,5
1,4
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,3
1,4
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
1,6
1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1,3
2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,6
3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
XI
XII
V
I
II
III
IV
dekada lutego) a warunki umiarkowanie korzystne występują od III dekady listopada do I dekady
kwietnia. Najlepsze (korzystne) warunki pogodowe dla narciarstwa występują w szczytowej partii gór,
od II dekady marca do I dekady maja (rys. 8, tab. 6).
Rys. 8. Przebieg
roczny wartości
wskaźnika WSI
dla: kąpieli
słonecznych
(SB), kąpieli
powietrznych
(AB),
łagodnych
(MR) i
intensywnych
(AR) form
rekreacji oraz
turystyki
narciarskiej

image
image
image
image
image
image
image
image
20
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
Diagram informacji klimatyczno-turystycznej (CTIS)
Diagram informacji turystyczno-klimatycznej CTIS (Matzarakis 2007) przedstawia użyteczność pogody
dla turystyki w poszczególnych dekadach roku, z uwzględnieniem warunków biotermicznych oraz
zachmurzenia, wilgotności względnej powietrza, prędkości wiatru, opadów atmosferycznych
i pokrywy śnieżnej (rys. 9). Warunki biotermiczne klasyfikowane są w trzech przedziałach: stresu
gorąca, komfortu termicznego oraz stresu zimna. Uwzględniane są również: dni pogodne
(z zachmurzeniem mniejszym niż 5/8), dni z wysoką wilgotnością powietrza definiowane jako „dni
z mgłą” (wilgotność względna większa niż 93%), dni parne (prężność pary wodnej większa niż 18 hPa),
dni suche (brak opadu lub dobowa suma opadów atmosferycznych nie większa niż 1 mm), dni
wilgotne (dobowa suma opadów większa niż 5 mm), dni wietrzne (prędkość wiatru większa niż 8 m/s)
oraz dni z pokrywą śnieżną (pokrywa większa od 10 cm lub 30 cm).
Produktem finalnym CTIS jest
dekadowy kalendarz warunków pogodowych w odniesieniu do turystyki i rekreacji.
Diagram informacji klimatyczno-turystycznej dla wybranych stacji obszaru pogranicza Polski i Saksonii
wskazuje na znaczne zróżnicowanie przestrzenne: stresu ciepła (komfortu i dyskomfortu
termicznego), „dni z mgłą”, dni wilgotnych (z opadem dobowym >5 mm) oraz dni parnych.
W przypadku stresu ciepła na wszystkich stacjach przez większą część roku częstość występowania
tego typu sytuacji pogodowych nie przekracza 10%. Jedynie w miesiącach letnich, w najniżej
położonych obszarach, stres ciepła może pojawiać się z częstością dochodzącą do 12%. Warunki
termoneutralne najczęściej występują w półroczu ciepłym. Na nizinach oraz w strefie przedgórskiej,
podczas niektórych dekad są one obserwowane przez ponad połowę dni w tym okresie. W górach ich
maksymalna częstość maleje i na Śnieżce osiąga zaledwie 7%. W przypadku dni pogodnych,
największa ich liczba notowana jest w niżej położonych obszarach, gdzie w okresie półrocza ciepłego
dochodzi do 30-40% ogólnej liczby dni. Dużym zróżnicowaniem przestrzennym odznaczają się warunki
wietrzne. W sezonie zimowym, kiedy częstość występowania silnego wiatru jest największa, na
nizinach i przedgórzu nie przekracza ona 15%. Znacznie częściej dni z silnym wiatrem pojawiają się
w górach. Na Śnieżce, w zimie, ich frekwencja dochodzi do 80%, a w lecie różnicuje się od 30 do 50%.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
21
Podobne zróżnicowanie jest obserwowane dla dni z wysoką wilgotnością względną powietrza („dni
z mgłą”). Na nizinach, największa ich częstość jest obserwowana w Zielonej Górze, gdzie od końca
listopada do początku stycznia stanowią blisko 1/3 liczby dni. W szczytowej partii gór dni z wysoką
wilgotnością względną powietrza stanowią w okresie zimowym zwykle 65-70% ogólnej liczby dni, zaś
w pierwszych dwóch dekadach sierpnia ich częstość spada do ok. 42%. Dni parne najczęściej
notowane są w najniżej położonych regionach i w okresie letnim występują przez 10-20% dni,
w niektórych przypadkach stanowią nawet do 25% dni. W górach, na wysokości powyżej ok. 700 m
n.p.m., dni parne w ogóle nie występują. W przypadku opadów atmosferycznych, dni suche (bez
opadu lub z opadem do 1 mm), na stacjach nizinnych pojawiają się przez 65-80% dni w roku.
W górach, zwłaszcza w strefie szczytowej, ich częstość znacznie maleje i na Śnieżce osiąga wartość 42-
67%. Podobne zróżnicowanie jest obserwowane dla opadów silnych (powyżej 5 mm). Największa
liczba dni z takimi opadami jest notowana w sezonie letnim. W szczytowej strefie gór ich częstość
przekracza 25% ogólnej liczby dni i maleje wraz ze spadkiem wysokości do ok. 15% w najniżej
położonych obszarach.
Obszary górskie są uprzywilejowane pod względem warunków śnieżnych, gdzie zarówno pokrywa
śnieżna o wysokości ponad 10 cm jak i 30 cm może występować przez 80-100% dni sezonu zimowego.
Na nizinach maksymalna częstość występowania pokrywy śnieżnej o wysokości ponad 10 cm osiąga
wartość 20-30% w tym okresie, zaś w niższych piętrach gór (Jelenia Góra) jest nieznacznie większa.
Bioklimat obszaru granicznego Polska-Saksonia
Idylla
,
Karkonosze 20 luty 2008
Idylla
,
Karkonosze 26 luty 2013

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
22
B i o k l i m a t o b s z a r u g r a n i c z n e g o P o l s k a - S a k s o n i a
Rys. 9. CTIS dla wybranych stacji meteorologicznych dla lat 1971-2010
Słubice 22 m n.p.m
Lindenberg 98 m n.p.m
Zielona Góra 192 m n.p.m
Drezno 227 m n.p.m
Goerlitz 238 m n.p.m
Jelenia Góra 342 m n.p.m
Zinnwald 877 m n.p.m
Śnieżka 1603 m n.p.m
Skala
Wskaźniki CTIS: stres zimna (PET<0), stres gorąca (PET>35), warunki termoneutralne (18<PET<29), dni z małym
zachmurzeniem (cloud<5), z dużą prędkością wiatru (max wind>8), z wysoką wilgotnością względną powietrza
(U(%)>93), dni parne (vp>18hPa), suche (Prec<=1), wilgotne (Prec>5), z pokrywą śnieżną o wysokości powyżej
10 cm (snow>10) i 30 cm (snow>30).

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
23
S c e n a r i u s z e z m i a n b i o k l i m a t u o b s z a r u g r a n i c z n e g o P L - SN
Projekcje zmian klimatu
Przewidywane zmiany klimatu mogą mieć wpływ na klimat odczuwalny, a zwłaszcza na obciążenia
cieplne organizmu człowieka. Symulacje dla okresu bliższej (2021-2050) i dalszej przyszłości (2071-
2100) pokazują, że w zależności od przyjętego scenariusza zmian klimatu, warunki bioklimatyczne
mogą ulec znacznemu zróżnicowaniu.
Uwzględniając trzy scenariusze zmian klimatu (A1B, RCP2.6 i RCP8.5), wartości UTCI odznaczają się
dość zróżnicowanym przebiegiem. W przypadku scenariuszy A1B i RCP8.5 spodziewany jest znaczny
wzrost UTCI dla okresu dalszej przyszłości, który najwyraźniej zaznacza się w horyzoncie czasowym
pod koniec XXI wieku. W przypadku scenariusza RCP2.6 wzrost wartości rocznych UTCI jest niewielki,
pod koniec stulecia wartości UTCI nie odbiegają znacząco od symulowanych dla okresu
referencyjnego 1971-2000 (rys. 10).
Lindenberg (98 m n.p.m.)
0
2
4
6
8
10
12
1971
1981
1991
2001
2011
2021
2031
2041
2051
2061
2071
2081
2091
UTCI [oC]
A1B
rcp2.6
rcp8.5
Jelenia Góra (342 m n.p.m.)
0
2
4
6
8
10
12
1971
1981
1991
2001
2011
2021
2031
2041
2051
2061
2071
2081
2091
UTCI [oC]
A1B
rcp2.6
rcp8.5
Rys. 10. Przebieg
symulowanych
średnich rocznych
wartości UTCI
w świetle
scenariuszy A1B,
RCP2.6 i RCP8.5 dla
lat 1971-2100
Symulowane zmiany wartości UTCI będą miały również odzwierciedlenie w kształtowaniu się struktury
występowania dni z poszczególnymi rodzajami obciążeń cieplnych organizmu człowieka. W nizinnej
części regionu, reprezentowanej przez stację Lindenberg, zarówno w bliższej (2021-2050) jak i dalszej
(2071-2100) przyszłości można spodziewać się wzrostu częstości występowania typów pogody ze
stresem ciepła (rys. 11). Dotyczy to przede wszystkim umiarkowanego i silnego stresu ciepła, którego
częstość może wzrosnąć o około 1-3% w bliższej i około 4-5% w dalszej przyszłości. W przypadku
obciążeń cieplnych z klasy stresu zimna, symulowany jest spadek ich częstości, zwłaszcza w klasie
stresu silnego, umiarkowanego i łagodnego. Podobnie jak w przypadku stresu ciepła, bardziej
znaczące zmiany są symulowane dla dalszej przyszłości, dla której prognozowany spadek w stosunku
do okresu referencyjnego 1971-2000 może wynieść ok. 2-4%.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
24
S c e n a r i u s z e z m i a n b i o k l i m a t u o b s z a r u g r a n i c z n e g o PL- SN
W szczytowej strefie gór (Śnieżka) spodziewany jest spadek liczby dni z obciążeniami cieplnymi z klasy
stresu nieznośnego, bardzo silnego i silnego stresu zimna, a wzrost częstości występowania
warunków termoneutralnych oraz łagodnego i umiarkowanego stresu zimna. Najwyraźniejszy spadek
prognozowany jest dla klasy nieznośnego stresu zimna, który w świetle scenariuszy A1B i RCP8.5
w okresie dalszej przyszłości może wynieść ok. 6% w stosunku do stanu obecnego. Natomiast
największy wzrost częstości jest symulowany dla warunków termoneutralnych. W okresie dalszej
przyszłości 2071-2100 może wynieść około 7% (A1B) i 8% (RCP8.5) w stosunku do okresu
referencyjnego.
Lindenberg (98 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Śnieżka (1603 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Lindenberg (98 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Śnieżka (1603 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Lindenberg (98 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Śnieżka (1603 m n.p.m.)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
obciążenia cieplne
%
2021-2050
2071-2100
Rys.11. Różnice
pod względem
częstości
występowania dni
z poszczególnymi
obciążeniami
cieplnymi
pomiędzy bliższą
(2021-2050)
i dalszą (2071-
2100) przyszłością
a okresem
referencyjnym
(1971-2000) wg
scenariuszy A1B,
RCP2.6 i RCP8.5.
Oznaczenia:
obciążenia cieplne:
1-nieznośny stres
gorąca, 2-bardzo
silny stres gorąca, 3-
silny stres gorąca, 4-
umiarkowany stres
gorąca, 5-brak
obciążeń cieplnych,
6-łagodny stres
zimna, 7-
umiarkowany stres
zimna, 8-silny stres
zimna, 9-bardzo silny
stres zimna, 10-
nieznośny stres
zimna
A1B
RCP2.6
RCP2.6
A1B
RCP8.5
RCP8.5

image
image
image
image
image
image
image
S c e n a r i u s z e z m i a n b i o k l i m a t u o b s z a r u g r a n i c z n e g o P L - SN
25
Wraz ze zmianami warunków biotermicznych, modyfikacji może ulec również użyteczność pogody dla
klimatoterapii, turystyki i rekreacji. W przypadku wskaźnika WSI, podobnie jak dla UTCI, scenariusze
A1B i RCP8.5 wykazują znaczne podobieństwa przebiegu wartości dla okresu bliższej i dalszej
przyszłości. Symulowane zmiany wartości WSI w stosunku do okresu referencyjnego 1971-2000
zostały przedstawione na wykresach, opracowanych dla aeroterapii i intensywnych form rekreacji
(rys. 12-13).
Na obszarze pogórza (Goerlitz) największe zmiany w użyteczności pogody dla aeroterapii są
przewidywane w październiku (rys. 12). Symulowany wzrost temperatury powietrza w tym miesiącu
będzie miał wpływ na polepszenie warunków pogodowych dla aeroterapii, zarówno
w bliższej, jak i dalszej przyszłości. Wzrost wartości wskaźnika WSI spodziewany jest również dla
okresu wiosennego. W sezonie letnim, z uwagi na zwiększoną frekwencję stresu gorąca,
przewidywane jest nieznaczne pogorszenie
użyteczności warunków pogodowych dla aeroterapii.
W przypadku obszarów górskich (Śnieżka), w świetle scenariuszy A1B i RCP2.6, symulowany jest
wzrost wartości WSI dla większości dni w roku. Jest on znacznie wyraźniejszy dla okresu dalszej
przyszłości i dotyczy głównie półrocza ciepłego. Największy wzrost jest przewidywany dla maja.
W świetle scenariusza RCP2.6 dla niżej położonych obszarów prognozowane zmiany wskaźnika WSI są
niewielkie, za wyjątkiem października. W przypadku gór spodziewany jest wzrost wartości wskaźnika
WSI dla maja i sezonu letniego, jednakże nie jest on tak intensywny jak w przypadku scenariuszy A1B
i RCP8.5. Prognozowany wzrost częstości sytuacji pogodowych charakteryzujących się
występowaniem stresu gorąca sprawia, że w niżej położonych obszarach, gdzie tego typu pogoda
obserwowana jest najczęściej, można w przyszłości spodziewać się znacznego obniżenia użyteczności
warunków pogodowych w okresie letnim dla intensywnych form rekreacji (rys. 13). Znacznie większe
zmiany w stosunku do okresu 1971-2000 są symulowane dla dalszej przyszłości (2071-2100).
W pozostałej części roku spodziewane są warunki porównywalne z obecnymi. W obszarach górskich,
ze względu na symulowany wzrost temperatury powietrza, w okresie jesieni i zimy można spodziewać
się lepszych warunków pogodowych (wzrost wskaźnika WSI). Dla pozostałych miesięcy nie prognozuje

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
26
Rys. 12. Przebieg roczny różnic pomiędzy średnimi wartościami WSI dla aeroterapii dla lat 2021-2050 i 2071-2100,
a okresem referencyjnym (1971-2000) na stacjach Goerlitz i Śnieżka, wg scenariuszy A1B, RCP2.6 i RCP8.5
S c e n a r i u s z e z m i a n b i o k l i m a t u o b s z a r u g r a n i c z n e g o PL- SN
A1B
A1B
RCP2.6
RCP2.6
RCP8.5
RCP8.5
Aeroterapia
się większych zmian, jedynie na początku sierpnia możliwy jest nieznaczny spadek użyteczności
pogody dla intensywnych form rekreacji.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
S c e n a r i u s z e z m i a n b i o k l i m a t u o b s z a r u g r a n i c z n e g o P L - SN
27
Rys. 13. Przebieg roczny różnic pomiędzy średnimi wartościami WSI dla intensywnych form rekreacji dla lat 2021-2050
i 2071-2100, a okresem referencyjnym (1971-2000) na stacjach Goerlitz i Śnieżka, wg scenariuszy A1B, RCP2.6 i RCP8.5
RCP8.5
RCP8.5
A1B
A1B
RCP2.6
RCP2.6
Intensywne formy rekreacji

image
image
image
image
image
image
28
P o d s u m o w a n i e
Zróżnicowanie geograficzne regionu pogranicza Polski i Saksonii powoduje znaczną modyfikację
warunków bioklimatycznych tego obszaru.
W półroczu chłodnym obszary nizinne odznaczają się zwykle bardziej komfortowymi warunkami
biotermicznymi w porównaniu do gór. W sezonie letnim liczba dni z komfortem termicznym
wzrasta wraz z wysokością bezwzględną, dni ze stresem gorąca niemal w ogóle nie są notowane
w najwyższych partiach gór, podobnie jak dni parne.
Średnie roczne wartości wskaźnika UTCI w wieloleciu 1971-2010 charakteryzują się tendencją
wzrostową, zarówno na nizinach, jak i w obszarach górskich.
W obszarach nizinnych najkorzystniejsze warunki pogodowe dla turystyki, określone za pomocą
wskaźnika WSI, występują wiosną i jesienią, natomiast w górach w okresie lata.
Obszary górskie regionu, a zwłaszcza Góry Izerskie charakteryzują się dobrymi warunkami dla
turystyki narciarskiej, z uwagi na występowanie długotrwałej i wysokiej pokrywy śnieżnej;
w najwyższych piętrach Karkonoszy najkorzystniejsze warunki pogodowe dla narciarstwa
występują w miesiącach wiosennych (marzec-kwiecień), ze względu na korzystniejsze warunki
biotermiczne niż w miesiącach zimowych, przy wciąż wysokiej pokrywy śnieżnej.
Wyniki symulacji otrzymane dla scenariuszy A1B i RCP8.5 wskazują na wzrost wartości wskaźnika
UTCI, co w konsekwencji spowodować może również zmianę użyteczności pogody dla turystyki.
W regionach nizinnych spodziewany jest wzrost częstości dni ze stresem gorąca, może to
skutkować pogorszeniem się warunków dla różnych form klimatoterapii i turystyki w półroczu
ciepłym.
Dla gór przewidywana jest większa liczba dni z warunkami termoneutralnymi (brak obciążeń
cieplnych), przy zmniejszeniu częstości dni ze stresem zimna. Może to przyczynić się do wzrostu
użyteczności warunków pogodowych dla klimatoterapii i turystyki podczas lata oraz do ich
obniżenia w okresie zimy wskutek mniej korzystnych warunków śnieżnych.
W świetle scenariusza RCP2.6 warunki bioklimatyczne w przyszłości nie powinny spowodować
znaczących zmian w zakresie użyteczności pogody dla klimatoterapii, turystyki i rekreacji.

image
image
image
image
image
image
29
Die Topographie der sächsisch-polnischen Grenzregion beeinflusst die bioklimatischen Verhältnisse
in diesem Gebiet.
Im Vergleich zu Gebirgsregionen zeichnen sich Tieflandregionen in der kalten Jahreshälfte im
allgemeinen durch einen hohen thermischen Komfort aus. Mit zunehmender absoluter Höhe steigt
in der Sommersaison die Zahl der Tage mit thermischem Komfort. In Kammlagen werden keine Tage
mit Hitzestress und Schwüle verzeichnet. Die mittleren Jahreswerte des UTCI-Indexes weisen für den
Zeitraum 1971-2010 einen positiven Trend sowohl im Tiefland als auch in Gebirgsregionen auf.
Nach dem Indikator für Wetterempfindlichkeit (WSI) treten die günstigsten Wetterverhältnisse für
touristische Aktivitäten im Tiefland im Frühjahr und Herbst und in Gebirgsregionen in den
Sommermonaten auf. Gebirgsregionen im Projektgebiet, insbesondere das Iser-Gebirge bieten auf
Grund der lang anhaltenden und hohen Schneedecke gute Bedingungen für Skitourismus. Die
besten Wetterverhältnisse für Skisport im Riesengebirge existieren in den Kammlagen in den
Frühlingsmonaten März und April, weil dort zu dieser Zeit bessere thermische Verhältnisse als in
den Wintermonaten herrschen und nach wie vor eine hohe Schneedecke liegt.
Ergebnisse der Klimaprojektionen A1B und RCP8.5 zeigen steigende Werte des Klimaindex UTCI, was
Änderung der Eignung der Wetterverhältnisse für touristische Zwecke bewirken könnte.
In tieferen Lagen wird eine Zunahme der Tage mit Hitzestress und in der Folge eine Verschlechterung
der Bedingungen für verschiedene Formen der Klimatherapie und Tourismus in der warmen
Jahreshälfte erwartet.
In Gebirgsregionen steigt die Zahl von Tagen mit thermisch neutralen Umweltbedingungen (ohne
Wärmebelastung) bei gleichzeitiger Abnahme der Tage mit Kältestress. Diese Entwicklung kann die
Eignung der Wetterverhältnisse für Klimatherapie und Tourismus im Sommer positiv und durch die
Verschlechterung der Schneeverhältnisse im Winter negativ beeinflussen.
Nach den Ergebnissen der Klimaprojektion RCP2.6 haben zukünftige bioklimatische Verhältnisse
keinen wesentlichen Einfluss auf die Eignung der Wetterverhältnisse für Klimatherapie, Tourismus
und Freizeitgestaltung.
Z u s a m m e n f a s s u n g
© Oxa/Fotolia

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
30
P a r t n e r z y w p r o j e k c i e K L A P S
www.klaps.sachsen.de
PARTNER WIODĄCY:
Saksoński
Krajowy
Urząd
ds.
Środowiska, Rolnictwa i Geologii
w Dreźnie
Sächsisches Landesamt für Umwelt,
Landwirtschaft und Geologie
Referat 51: Klima, Luftqualität
Andreas Völlings
Tel.: +49 (0)351 2612 5101
andreas.voellings@smul.sachsen.de
Susann Schwarzak
Tel.: +49 (0)351 2612 5511
susann.schwarzak@smul.sachsen.de
Michaela Surke
Tel.: +49 (0)351 2612 5505
michaela.surke@smul.sachsen.de
PARTNER PROJEKTU 1:
Uniwersytet Wrocławski , Instytut
Geografii i Rozwoju Regionalnego
Instytut Geografii i Rozwoju
Regionalnego, Zakład Klimatologii i
Ochrony Atmosfery
Maciej Kryza
Tel.: +48 7134 85 441
Maciej.Kryza@uni.wroc.pl
Ewa Mizia-Godek
Tel.: +48 7134 85 441
Ewa.Mizia@uni.wroc.pl
PARTNER PROJEKTU 2:
Instytut Meteorologii i
Gospodarki
Wodnej,
Państwowy
Instytut
Badawczy
(IMGW-PIB), Oddział we
Wrocławiu
IMGW-PIB, Oddział we Wrocławiu
Zakład Badań Regionalnych
Irena Otop
+48 71 32 00 354
Irena.Otop@imgw.pl
Agnieszka Kolanek
+48 71 32 00 356
Agnieszka.Kolanek@imgw.pl
Projekt KLAPS:
realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska
Saksonia
2007 – 2013 (PO WT PL
SN 2007);
Oś priorytetowa – Rozwój transgraniczny;
Dziedzina wsparcia – Ochrona i poprawa stanu środowiska naturalnego.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
31
LEAD-PARTNER:
Sächsisches Landesamt für Umwelt,
Landwirtschaft und Geologie
Sächsisches Landesamt für Umwelt,
Landwirtschaft und Geologie
Referat 51: Klima, Luftqualität
Andreas Völlings
Tel.: +49 (0)351 2612 5101
andreas.voellings@smul.sachsen.de
Susann Schwarzak
Tel.: +49 (0)351 2612 5511
susann.schwarzak@smul.sachsen.de
Michaela Surke
Tel.: +49 (0)351 2612 5505
michaela.surke@smul.sachsen.de
PROJEKTPARTNER 1:
Universität Wroclaw, Institut für
Geographie und Regionalentwicklung
Instytut Geografii i Rozwoju
Regionalnego, Zakład Klimatologii i
Ochrony Atmosfery
Maciej Kryza
Tel.: +48 7134 85 441
Maciej.Kryza@uni.wroc.pl
Ewa Mizia-Godek
Tel.: +48 7134 85 441
Ewa.Mizia@uni.wroc.pl
PROJEKTPARTNER 2:
Institut
für
Meteorologie
und
Wasserwirtschaft
-
Nationales
Forschungsinstitut
(IMGW-PIB),
Abt. Wrocław
IMGW-PIB, Oddział we Wrocławiu
Zakład Badań Regionalnych
Irena Otop
+48 71 32 00 354
Irena.Otop@imgw.pl
Agnieszka Kolanek
+48 71 32 00 356
Agnieszka.Kolanek@imgw.pl
P a r t n e r i m P r o j e k t K L A P S
www.klaps.sachsen.de
© Delphimages/Fotolia
Das Projekt KLAPS:
Umsetzung
im
Rahmen
des
Operationellen
Programmes
der
grenzübergreifenden
Zusammenarbeit Sachsen-Polen 2007-2013;
Prioritätsachse – Grenzübergreifende Entwicklung;
Vorhabensbereich – Umwelt.

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
www.klaps.sachsen.de
ISBN 978-83-64979-04-0
Śnieżka
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
I
II
III
IV
V
VI
VII VIII
IX
X
XI
XII
© GOL/Fotolia